Ang mga Barko ng US Navy Pinoy Style

Alam niyo ba na may mga barko ang US Navy na ang pangalan ay ibinase sa iba't ibang makasaysayang lugar, tao, pangyayari at salitang Filipino?

Mahigit sa apatnapung barko ng US Navy ang Pinoy na Pinoy ang dating. Hindi kataka-taka na ipangalan ng bansang Amerika sa kanyang mga barkong pandigma ang maraming bagay na maaaring maiugnay sa Pilipinas at sa lahing Pilipino. Eto ay dahil sa malalim na samahan at kasaysayan ng mga bansang Amerika at Pilipinas mula pa noong panahon ng mga Kastila.

Ang ilan sa pangalan ng barko ng US Navy ay may halong leksyon sa kasaysayan ng Pilipinas gaya ng USS Paragua (1888), isang gun boat na pinangalan sa dating pangalan ng isla ng Palawan. Maliban sa pangalan, ito ay talagang nakaukit sa kasaysayan ng Pilipinas sapagkat ito ay orihinal na nanilbihan sa Spanish Pacific Fleet, ginamit sa Digmaang Espanya-Amerika bago ito ipinagbili sa US Navy. Sa paninilbihan ng Paragua sa US Navy, ito naman ay ginamit ng mga Amerikano laban sa mga gerilyang Pilipino sa mga probinsya ng Masbate, Pangasinan, Jolo at Sulu. Maliban sa pakikipaglaban sa mga rebelde, ginamit din ang Paragua laban sa mga pirata ng Iloilo, Guimaras, Negros, Romblon at Cotabato.

Ang isa pang makasaysayang pangalan ng barko ng US Navy ay ang USS Rizal (DD-174), na pinangalan sa ating pambansang bayaning si Dr. Jose Rizal. Ito ay isang Wickes-class destroyer minelayer, at ginamit noong Unang Digmaang Pandaigdigan. Unang dumating sa Pilipinas ang Rizal noong ika-1 ng Mayo, 1920 upang sumali sa Mine Detachment Division ng Asiatic Fleet. Karamihan sa mga tripolante ng Rizal ay mga Pilipino. At dahil ito ay kasali sa Asiatic Fleet ng US Navy sa loob ng sampung taon, ito ay madalas na lumalayag papunta sa iba't ibang daungan sa Asya at Dagat Pasipiko maliban sa Pilipinas gaya ng Shanghai at Hong Kong sa China, Guam sa Dagat Pasipiko at Yokohama sa Japan. Tuwing panahon ng taglamig, ang Rizal ay madalas na nakadaong sa mga Look ng Maynila at ng Olongapo.

Maliban sa mga makasaysayang mga  pangalan, may isa ding barko ang US Navy na ipinangalan sa isang salitang Tagalog, ang USS Banaag (YT-104). Ito ay isa ring makasaysayang barko ng US Navy na nakadaong sa Olongapo Naval Station mula pa noong 1911. Sa kasamaang palad, ito ay winasak ng mga Hapones noong 1941, araw ng Pasko. Ngunit bago pa ito madamay sa pagbobomba ng mga Hapones sa Olongapo, nailikas na ang baril nito at nilagay sa Shanghai upang gawing kanyon.

Maliban sa mga unang nabanggit, ang mga sumusunod ay ang iba pang mga barko na ipinangalan sa iba't ibang aspetong Pinoy:

Mga Pinangalan sa Digmaan

• USS Leyte Gulf (CG-55) - ipinangalan sa Battle of Leyte Gulf, na naganap noong ika-23 hanggang 26 ng Oktubre, 1944.
• USS Philippine Sea (CG-58 at CV-47) - ipinangalan sa Battle of the Philippine Sea, na naganap noong ika-19 hanggang 20 ng Hunyo, 1944.
• USS Corregidor (CVE-58) - ipinangalan sa Battle of Corregidor, na naganap noong ika-5 hanggang 6 ng Mayo, 1942.
• USS Leyte (CV-32) - ipinangalan din sa Battle of Leyte Gulf.
• USS Manila Bay (CVE-61) - ipinangalan sa Battle of Manila Bay, na naganap noong ika-1 ng Mayo, 1898.
• USS Mindoro (CVE-120) - ipinangalan sa Battle of Mindoro, na naganap noong ika-13 hanggang 16 ng Disyembre, 1944.
• USS Lingayen (CVE-126) - ipinangalan sa Invasion of Lingayen Gulf, na naganap noong ika-6 hanggang 9 ng Enero, 1945.
• USS Bataan (LHD-5 at CVL-29) - ipinangalan sa Defense of the Bataan Peninsula, na naganap noong ika-7 ng Enero hanggang ika-9 ng Abril, 1942.

Mga Pinangalan sa Ilog

• USS Pasig (AO-89 at AW-3) - ipinangalan sa Pasig River na matatagpuan sa Kalakhang Maynila.
• USS Abatan (AW-4) - ipinangalan sa Abatan River na matatagpuan sa Bohol.

Mga Pinangalan sa Isla

• USS Camanga (AG-42) - ipinangalan sa Camanga Island na matatagpuan sa Coron, Palawan.
• USS Majaba (AG-43) - ipinangalan sa Majaba Island na matatagpuan sa Catbalogan, Samar.
• USS Malanao (AG-44) - ipinangalan sa Malanao Island na matatagpuan sa Aborlan, Palawan.
• USS Taganak (AG-45) - ipinangalan sa Taganak Island na matatagpuan sa Turtle Islands, Tawi-Tawi.
• USS Tuluran (AG-46) - ipinangalan sa Tuluran Island na matatagpuan sa Taytay, Palawan.
• USS Burias (AG-69) - ipinangalan sa Burias Island na matatagpuan sa Masbate.
• USS Luzon (ARG-2 at PG-47) - ipinangalan sa isla ng Luzon.
• USS Mindanao (ARG-3 at PR-8) - ipinangalan sa isla ng Mindanao.
• USS Dumaran (ARG-14) - ipinangalan sa Dumaran Island na matatagpuan sa Palawan.
• USS Panay (PR-5) - ipinangalan sa Panay Island na matatagpuan sa rehiyon ng Western Visayas.
• USS Calamianes (1899) - ipinangalan sa arkipelago ng Calamianes na matatagpuan sa Palawan. Ang arkipelago ay binubuo ng mga isla ng Busuanga, Coron, Culion, Calauit, Malcapuya, Banana, Pass, Calumbuyan at iba pang mga maliliit na isla.

Mga Pinangalan sa mga Bayan at mga Probinsya

• USS Basilan (AG-68) - ipinangalan sa Basilan na matatagpuan sa rehiyon ng ARMM.
• USS Cebu (ARG-6) - ipinangalan sa Cebu na matatagpuan sa rehiyon ng Central Visayas.
• USS Leyte (ARG-8) - ipinangalan sa Leyte na matatagpuan sa rehiyon ng Eastern Visayas.
• USS Palawan (ARG-10) - ipinangalan sa Palawan na matatagpuan sa rehiyon ng MIMAROPA.
• USS Samar (ARG-11 at PG-41) - ipinangalan sa Samar na matatagpuan sa rehiyon ng Eastern Visayas.
• USS Masbate (ARG-15) - ipinangalan sa Masbate na matatagpuan sa rehiyon ng Bicol.
• USS Pampanga (PG-39) - ipinangalan sa Pampanga sa rehiyon ng Central Luzon.
• USS Albay (1886) - ipinangalan sa Albay na matatagpuan sa rehiyon ng Bicol.
• USS Arayat (IX-134) - ipinangalan sa bayan ng Arayat na matatagpuan sa Pampanga sa rehiyon ng Central Luzon.
• USS Mariveles (IX-197) - ipinangalan sa bayan ng Mariveles na matatagpuan sa Bataan sa rehiyon ng Central Luzon.
• USS Balanga (YT-103) - ipinangalan sa bayan ng Balanga na matatagpuan sa Bataan sa rehiyon ng Central Luzon.

May isang barkong tinawag na USS Philippines (CB-4) ngunit ang paggawa ng barkong ito ay nakansela at hindi na naisakatuparan pa.

Ang Star Trek at ang mga Dagat ng Pilipinas

Alam niyo ba na isa sa mga pangunahing bida ng Star Trek ay ipinangalan sa Sulu Sea?

Si Hikaru Sulu ay "ipinanganak" sa San Francisco, California "noong" June 24, 2230. Sinasabing siya ay may lahing Hapones at unang nagsilbi bilang third officer at senior helmsman sa USS Enterprise at sa USS Enterprise-A na may ranggong tenyente o lieutenant. Siya ay na-promote bilang lieutenant commander at hindi katagalan ay naging commander din. Na-promote muli siya at naging kapitan o captain ng USS Excelsior.

Ang unang gumanap bilang Hikaru Sulu ay ang aktor na si George Takei. Ayon kay Takei, ang apelyidong Sulu ay hinango mula sa Sulu Sea. Ito ay hinango ni Gene Rodenberry, ang lumikha ng Star Trek, sa Sulu Sea upang kumatawan sa lahat ng mga Asyano. Ayon kay Takei, ayaw ni Rodenberry na kumuha ng isang apelyidong partikular sa isang bansa sa Asya. Gusto niya kasing mailarawan ni Hikaru Sulu ang mga Asyano sa Star Trek. Kaya, kinuha ni Rodenberry ang isang mapa at doon niya nakita ang Dagat ng Sulu, sa paniniwalang lahat ng pampang nito ay nakadikit sa lahat o sa karamihan ng bansa sa Asya.

Ang rebelasyong ito ni Takei ay bunga dahil sa pagkabahala ng direktor ng bagong pelikula ng Star Trek na si JJ Abrams na ilagay si John Cho, isang Korean-American na artista, at gumanap bilang isang Hapones. At dahil sa pagtitiyak ni Takei, si Cho na ang bagong artista na gumanap bilang si Hikaru Sulu sa mga bagong pelikula ng Star Trek, noong 2009 at ang Star Trek Into Darkness ng 2013. 

Ang Dagat ng Sulu ay matatagpuan sa timog kanlurang bahagi ng Pilipinas, na napapaligiran ng probinsya ng Palawan sa hilagang kanluran, rehiyon ng Visayas sa hilagang silangan, probinsya ng Sulu sa timog silangan at isla ng Borneo sa timog kanluran.

Maliban sa Dagat ng Sulu, isa pang dagat ng Pilipinas ang ginamit bilang pangalan sa Star Trek universe. Ang Golpo ng Leyte ay ginamit din sa prangkisa ng Star Trek bilang pangalan ng isa sa mga Starfleet ship nito, ang  USS Leyte Gulf (NCC-71427), Akira class, na pinamumunuan ni Capt. Aaron Juraj sa Star Trek: Away Team, isang laro na hinango sa Star Trek. Sa istorya, ang USS Leyte Gulf ang unang Starfleet ship na naimpeksyon ng mga Nanites, mga maliliit na robot.

Ang Santo na Nagtatag ng Madaming Bayan sa Luzon

Alam niyo ba na isang santo ang nagtatag sa maraming bayan sa Luzon?

Si San Pedro Bautista ay isa sa dalawampu't anim na martir na Pransiskano sa sinaunang Japan na pinatay noong ika-5 ng Pebrero, 1597. Noong mga panahon na iyon, ipinagbabawal sa Japan ang Kristyanismo sapagkat naniniwala sila na ito ay banta sa kanilang bansa at mamamayan. Ang dalawampu't anim na martir, kabilang na si San Pedro Bautista, ay pinako sa krus at pinagsisibat. Ika-8 ng Hunyo, ang mga Banal na Martir ay kinanonisa ni Pope Pius IX.

Ngunit bago makarating sa Japan si San Pedro, siya ay isa nang tanyag na pari sa katedral sa Toledo, Spain at nagturo din ng Pilosopiya sa bayan ng Merida. Dumating siya sa Pilipinas taong 1584 at kabilang isa ika-apat na grupo ng mga misyonaryong Pransiskano. Dahil sa kanyang angkang galing at hilig sa musika, ang kanyang unang gampanin sa Pilipinas ay ang magturo ng musika at awitin sa bayan ng Namayan, ang dating pangalan ng Santa Ana, Manila. Noong 1586, siya ay naging kura paroko ng bayan ng Lumban, Laguna.

Kilala sa Pilipinas bilang Fray Pedro Bautista y Belasquez, siya ay iniluklok bilang Custos, o ang pinuno ng lahat ng misyonaryong Pransiskano sa Pilipinas. Ang lahat ng prayle na hawak niya ay nagsimulang mangaral mula sa mga lalawigan ng Bulacan hanggang sa lalawigan ng Sorsogon. At upang makapangaral ng Kristyanismo ng mas maayos, tinawag niya ang mga taong mga naninirahan sa mga gubat ng Morong. Dito niya sinimulan ang pagtatatag ng mga bayan, at nauna na nga niyang itinatag ang bayan ng Morong. Morong din ang dating tawag sa ngayo'y lalawigan ng Rizal.

Maliban sa bayan ng Morong, itinatag din niya ang mga sumusunod na bayan sa Luzon:

• Mga bayan sa Camarines - ang dating pangalan ng Camarines Norte at Camarines Sur
• Quipayo - ngayo'y Calabanga, Camarines Sur
• Cagsawa - dating bayan, nawasak sanhi ng pagputok ng Bulkang Mayon noong ika-1 ng Pebrero, 1814. Ngayo'y matatagpuan sa Daraga, Albay.

Litratong kuha noong 1928, ang nadurog na simbahan ng Cagsawa. Makikita rin sa larawang ito ang Bulkang Mayon.

• Baao - ngayo'y Baao, Camarines Sur
• Oas - ngayo'y Oas, Albay
• Libmanan - ngayo'y Libmanan, Camarines Sur
• Buhi - ngayo'y Buhi, Camarines Sur
• Mga bayan sa Laguna
• Tanay - ngayo'y Tanay, Rizal
• Baras - ngayo'y Baras, Rizal
• Longos - ngayo'y Kalayaan, Laguna
• Paquil - ngayo'y Pakil, Laguna
• Isang bayan sa Bulacan
• Catanghalan - naging Polo, Bulacan at ngayo'y Lungsod ng Valenzuela
• Isang bayan sa Maynila - dating lalawigan at ngayo'y lungsod at kabisera ng bansa.
• San Francisco del Monte - isang bayan sa dating lalawigan ng Maynila at ngayo'y mas kilala bilang San Francisco del Monte, Lungsod ng Quezon.

Maliban sa mga bayan, isa din si San Pedro Bautista sa nagtatag sa mga sumusunod:

• Mga simbahan at kumbento
• Kumbento sa bayan ng Lumban, Laguna
• Kumbento sa San Francisco del Monte, Manila
• Simbahan ng Quiapo, Manila
• Kumbento sa Meycauayan, Bulacan
• Kumbento sa Calilaya, Tayabas, ngayo'y Unisan, Lalawigan ng Quezon.
• Mga ospital
•  Holy Waters Hospital sa lalawigan ng Laguna - ang pagkakatatag ng ospital na ito ay dahil sa pagkakadiskubre ni San Pedro sa maiinit na bukal ng bayan ng Mainit. Ang bayan ng Mainit ay kilala ngayon bilang Los Baños, Laguna. Natupok ng apoy ang ospital na ito noong 1727.
• Holy Spirit Hospital sa lalawigan ng Cavite - itinatag para sa mga marino at sa mga trabahador ng pier. Isa ito sa mga winasak ng piratang Tsino na si Kuesing (o Koxinga) noong 1662.
• Eskwelahan
• Colegio de Santa Potenciana - ang unang eskwelahang pambabae ng Pilipinas noong 1591. Nang bumaba ang bilang ng mga estudyanteng nag-aaral dito, inilipat ang mga estudyante sa Colegio de Santa Isabel at tuluyang isinara ang eskwelahan. Ang gusali ng eskwelahan ay ang naging opisyal na palasyo ng gobernador heneral bago lumipat sa palasyo ng Malacañang.

Ang kapistahan ni San Pedro Bautista ay tuwing ika-6 ng Pebrero.